Konsultacje online i stacjonarnie
W skrócie
„Biologia czy geografia? A może jednak matematyka rozszerzona, na wszelki wypadek?” – takie dylematy słyszę od licealistów i uczniów technikum każdej jesieni. Pytanie, jakie przedmioty rozszerzone na maturze wybrać, wydaje się techniczne, ale tak naprawdę dotyczy czegoś większego: dokąd chcesz pójść po szkole. W tym artykule pokażę Ci, jak podjąć tę decyzję w czterech krokach, jakie są aktualne zasady i jak nie przegapić terminu deklaracji.
Matura składa się z przedmiotów obowiązkowych i dodatkowych. Obowiązkowo zdajesz:
Poza tym obowiązkowym rozszerzeniem możesz zdawać jeszcze do pięciu kolejnych przedmiotów dodatkowych. Do wyboru są m.in. biologia, chemia, fizyka, geografia, historia, wiedza o społeczeństwie, informatyka, filozofia, historia sztuki, historia muzyki, język łaciński i kultura antyczna, języki obce, a także język polski i matematyka na poziomie rozszerzonym.
Ważne: na maturę rozszerzoną możesz zadeklarować przedmiot, którego w szkole nie uczysz się w zakresie rozszerzonym. To możliwe, choć wymaga więcej samodzielnej pracy.
Na maturze 2027 – nie. Do przedmiotu rozszerzonego trzeba przystąpić, ale nie ma minimalnego wyniku, który decyduje o zdaniu matury. Próg 30% obowiązuje przedmioty obowiązkowe na poziomie podstawowym. Według aktualnej informacji Centralnej Komisji Egzaminacyjnej od matury 2028 do zdania egzaminu potrzebne ma być także co najmniej 30% z przedmiotu rozszerzonego. Ten termin był już kilka razy przesuwany, dlatego jeśli zdajesz maturę w 2028 roku lub później, sprawdzaj komunikaty na stronie CKE.
Praktycznie: nawet bez progu wynik z rozszerzenia jest dla uczelni najważniejszą liczbą na Twoim świadectwie dojrzałości. Wyniki z części pisemnej podawane są w procentach i w centylach, czyli w porównaniu z innymi zdającymi.
Uczniowie technikum i szkoły branżowej II stopnia, którzy mają dyplom zawodowy lub świadectwa potwierdzające kwalifikacje w zawodzie, mogą nie mieć obowiązku zdawania przedmiotu rozszerzonego. Jeśli jednak myślisz o studiach, rozszerzenie i tak najpewniej będzie Ci potrzebne do rekrutacji. Szczegóły swojej sytuacji potwierdź z dyrektorem szkoły.
Wypisz 3–5 kierunków studiów, które bierzesz pod uwagę – nawet jeśli to tylko luźne pomysły. Potem sprawdź na stronach uczelni, które przedmioty maturalne są punktowane. Każda uczelnia publikuje zasady rekrutacji w uchwale senatu. Zgodnie z prawem o szkolnictwie wyższym uchwała musi być podana do wiadomości najpóźniej do 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki. Jeśli więc zdajesz maturę w 2027 roku, zasady na Twój rok są już opublikowane.
Gdy porównasz wymagania, zwykle zobaczysz, że jeden lub dwa przedmioty powtarzają się przy wielu kierunkach. To Twoje najbezpieczniejsze rozszerzenia. Kilka typowych zależności (zawsze sprawdź je w konkretnej uchwale):
| Obszar studiów | Przedmioty, które często są punktowane |
|---|---|
| Kierunki medyczne i biologiczne | biologia, chemia, czasem fizyka |
| Kierunki techniczne, informatyka | matematyka rozszerzona, fizyka lub informatyka |
| Ekonomia, zarządzanie, finanse | matematyka, geografia, WOS, język obcy |
| Prawo, administracja, politologia | WOS, historia, język polski |
| Psychologia, pedagogika | biologia, WOS, język polski, matematyka – zależnie od uczelni |
| Filologie | język obcy, język polski, historia |
Na wielu kierunkach uczelnie dają do wyboru kilka przedmiotów („jeden z listy”) i przeliczają wynik z poziomu rozszerzonego korzystniej niż z podstawowego. To kolejny powód, żeby rozszerzenie było przemyślane.
Rozszerzenie pod „modny” kierunek, z którego czujesz się słabo i którego nie lubisz, to przepis na ciężki rok. Zadaj sobie trzy pytania:
Najlepsze rozszerzenie leży zwykle na przecięciu tych odpowiedzi. Jeśli trudno Ci nazwać swoje mocne strony, zajrzyj do artykułu Jak odkryć swoje mocne strony? 9 sposobów.
Ćwiczenie: macierz rozszerzeń
Narysuj tabelę. W wierszach wpisz kierunki, które Cię ciekawią, w kolumnach – przedmioty, które możesz rozszerzyć. Postaw „X” tam, gdzie przedmiot jest punktowany na danym kierunku. Pod tabelą oceń każdy przedmiot w skali 1–5: „lubię” i „idzie mi”. Przedmioty z największą liczbą „X” i wysoką oceną to Twoi faworyci.
Jeśli wahasz się między dwiema ścieżkami, rozważ dwa rozszerzenia, które je łączą (np. biologia i chemia dla medycyny i biotechnologii albo matematyka i geografia dla ekonomii i gospodarki przestrzennej). Możesz też zadeklarować dodatkowy przedmiot „na wszelki wypadek”. Pamiętaj tylko, że każdy kolejny egzamin to dodatkowe przygotowania – trzy porządnie przygotowane rozszerzenia dają więcej niż pięć zdawanych „z doskoku”.
Zamiast
„Wezmę biologię, bo wszyscy z klasy biorą.”
Spróbuj
„Sprawdzę, na których z moich kierunków biologia jest punktowana i czy chcę się jej uczyć intensywnie przez najbliższy rok.”
Nie wiesz, od czego zacząć? Zrób bezpłatny test
Krótki test na stronie TalentLift pomoże Ci nazwać to, co Cię ciągnie, i podpowie pierwszy krok. Bez zobowiązań.
Od matury 2025 nie ma już deklaracji wstępnej. Składasz jedną deklarację do 7 lutego roku, w którym przystępujesz do matury. W 2027 roku 7 lutego wypada w niedzielę, więc ustal ze szkołą, do kiedy realnie przyjmuje dokumenty.
Terminy egzaminów ogłasza CKE. Matura 2027 w części pisemnej odbędzie się w dniach 4–24 maja, a wyniki zostaną ogłoszone 9 lipca 2027 roku.
Wskazówka doradcy
Nie czekaj z decyzją do stycznia. Najlepszy moment na wybór rozszerzeń to druga klasa szkoły średniej – wtedy masz jeszcze czas, żeby zmienić profil, dobrać korepetycje albo zacząć samodzielną naukę przedmiotu, którego nie masz w rozszerzeniu.
Jeśli jesteś rodzicem, Twoją największą wartością jest teraz rola spokojnego partnera do myślenia. Zamiast mówić, co „się opłaca”, zapytaj: „Które kierunki sprawdziłeś? Co Cię w nich ciekawi?”. Pomóż wyszukać uchwały rekrutacyjne i zaplanować kalendarz, ale samą decyzję zostaw nastolatkowi. Rozszerzeń uczy się on, nie Ty – a motywacja na cały rok bierze się z poczucia, że to jego wybór.
Jeśli Twoje dziecko jest dopiero w szkole podstawowej, temat profilu klasy pojawi się już przy rekrutacji. O tym, jak działa punktacja, piszę w artykule Punkty rekrutacyjne do szkoły średniej – jak je liczyć i wykorzystać?.
Mój Kierunek – test predyspozycji dla młodzieży i studentów
75 krótkich pytań, ok. 12 minut, działa też na telefonie. Raport pokazuje mocne strony, zainteresowania, wartości i 5 pasujących obszarów ze szkołami, kierunkami studiów i zawodami. Osobna część dla rodzica, gdy uczestnik ma mniej niż 18 lat. Od 49 zł, a w wersji z 45-minutową konsultacją – 229 zł.
Przeczytaj też: Jaki kierunek studiów wybrać? 7 kroków.
Obowiązkowo jeden, a łącznie z nim możesz zdawać do sześciu przedmiotów dodatkowych. Zwykle lepiej sprawdzają się dwa–trzy dobrze przemyślane rozszerzenia powiązane z kierunkami, które bierzesz pod uwagę, niż długa lista egzaminów.
Tak. Deklaracja maturalna nie jest powiązana z profilem klasy. Musisz jednak liczyć się z tym, że część materiału opanujesz samodzielnie lub z dodatkowym wsparciem.
Deklarację składa się do 7 lutego roku, w którym zdajesz maturę, i do tego terminu warto mieć ostateczną decyzję. Jeśli po złożeniu dokumentu chcesz coś zmienić, jak najszybciej porozmawiaj z dyrektorem szkoły.
Na maturze 2027 nie ma progu z przedmiotu rozszerzonego – wystarczy do niego przystąpić. Według obecnej informacji CKE próg 30% ma obowiązywać od matury 2028, ale ten termin był już przesuwany, więc śledź komunikaty CKE.
Anna Jarco
Doradca zawodowy, coach kariery i mentor. Od ponad 15 lat pomagam młodzieży i dorosłym podejmować świadome decyzje edukacyjne i zawodowe.
Spis treści
Nie wiesz, od czego zacząć?
Zrób darmowy test i sprawdź, jakie wsparcie będzie dla Ciebie najlepsze.
Udostępnij artykuł
Newsletter · raz w tygodniu
Raz w tygodniu wysyłam krótki list z ciekawostkami na różne tematy: rozwój dzieci i nastolatków, komunikacja w rodzinie, mocne strony, praca i kariera. Bez spamu – tylko to, co sama chciałabym przeczytać.
Do usłyszenia w skrzynce ♡ Ania
Mat-fiz, biol-chem czy humanistyczny? Wyjaśniam, czym jest profil klasy, jak wpływa na rekrutację i maturę oraz jak dopasować go do zainteresowań dziecka.
Organizator to talent dyrygenta: układa ludzi, rzeczy i plany tak, żeby razem działały jak najlepiej. Jak rozpoznać go u dziecka i nastolatka i jak go mądrze wspierać?
Portale, biuro karier, staż z urzędu pracy, LinkedIn i sieć kontaktów – gdzie szukać pierwszej pracy po studiach i jak połączyć te kanały w prosty plan.
Twoja kariera, Twoja droga ♡
Umów konsultację online lub stacjonarnie – razem znajdziemy kierunek, który naprawdę do Ciebie pasuje.
